U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

"argusogen""argusogen"

Argus Panoptes of Argus (Grieks: Argos), was een reus uit de Griekse mythologie die over zijn gehele lichaam honderd ogen bezat, waarvan er nooit meer dan twee tegelijk sliepen. (Het Griekse woord pan betekent 'alles' en het Griekse optes betekent 'ziend'.) Toen Zeus zijn oog op Io liet vallen, veranderde hij haar in een koe zodat zijn vrouw Hera niets zou merken. Maar deze laatste vertrouwde het niet en gaf Argus de opdracht Io "in het oog" te houden. Argus werd door Hermes gedood nadat Hermes hem door zijn fluitspel zo diep liet inslapen dat al zijn ogen dichtvielen. Hera plaatste later als eerbetoon zijn honderd ogen op de staart van het haar toegewijde dier, de pauw, wiens staart immers vol ogen zit, en wiens waakzaamheid spreekwoordelijk is.

De uitdrukking "iets met argusogen gadeslaan" wil dan ook zeggen dat men ergens waakzaam en met enig wantrouwen naar kijkt.

 

"augiasstal""augiasstal"

Augias bezat de grootste kudde van het land. De kudde telde wel drieduizend ossen, maar de stallen van de kudde waren al in geen dertig jaar uitgemest. De opdracht van Herakles was om de stallen in één dag schoon te maken. Hij kreeg dat voor elkaar door twee rivieren die erlangs stroomden om te leiden, de Alpheüs en de Peneos. Vanaf deze rivieren maakte hij een kanaal, waardoor het water door de stallen heen stroomde. Hij liet daarna het kanaal weer op de rivier uitkomen en damde de rivier af. Daardoor moest al het water door het kanaal stromen. Al het water nam steeds kleine beetjes vuil mee. Hij hoefde alleen even de mest in het kanaaltje te gooien en alles werd weggevoerd. Op die manier werden de stallen van Augias in één dag schoongemaakt en vervulde Herakles het vijfde van zijn twaalf werken. Augias was woedend vanwege het succes, omdat hij Herakles als beloning een tiende deel van zijn land had beloofd. Hij kwam deze afspraak echter niet na. Daarom werd Augias door Herakles gedood. Herakles gaf zijn koninkrijk toen aan Phyleus, de zoon van Augias. 

De mythe leeft altijd nog voort, ook in het Nederlands met de uitdrukking: "wat is het hier vies, het lijkt wel een augiasstal".

 

"homerisch gelach""homerisch gelach"

Hephaistos of Hephaestus (Latijn) is een figuur uit de Griekse mythologie. Hij is de god van de smeedkunst, het vuur en de vulkanen, en is smid van de goden. Volgens sommige bronnen (Homerus, e.a.) was hij de zoon van Zeus en Hera, volgens anderen (Hesiodus) was hij alleen de zoon van Hera. De Romeinen stelden hem gelijk aan hun god Vulcanus (ook wel Mulciber). Zijn werkplaats was op Lemnos maar ook overal waar een vulkaan en vuur aanwezig was zijn terrein. Hij was getrouwd met Aphrodite, maar Aphrodite bedroog hem met haar minnaar Ares, de oorlogsgod. Van Ares kreeg ze een kind, genaamd Harmonia. Hij had sterke armen, zoals elke smid, en onderontwikkelde benen. Hephaestus was echter ook nog mank. In Homerus' Ilias wekt zijn verschijnen bij de goden het ‘Homerisch gelach’. Voor zijn mankheid bestaan twee verklaringen. Volgens de ene was Hephaestus bij een echtelijke twist tussen zijn ouders aanwezig en toen hij zich erin mengde om zijn moeder te verdedigen, pakte zijn vader hem bij een been en wierp hem van de Olympus naar beneden. Een volk uit Thracië, de Sintiërs, dat met een volksverhuizing op Lemnos was terechtgekomen (daar was Hephaestus neergekomen bij zijn val), verpleegde hem maar hij bleef mank.

 

"doos van pandora""doos van pandora"

Pandora (haar naam kan zowel draagster van alle gaven als schenkster van alle gaven of albegaafde betekenen), is in de Griekse mythologie de naam van de eerste vrouw, die door Hephaistos werd gevormd uit water en aarde.

Prometheus en zijn broer Epimetheus hadden van Zeus de opdracht gekregen om de mens te maken. Zij maakten dan ook de man, maar omdat die man zo ongelukkig was, stal Prometheus een brandende toorts uit Olympus en schonk de mensheid het vuur. Zeus vond dit verraad zo erg dat hij de mensheid wilde straffen. Om Prometheus en Epimetheus niet te beledigen, deed hij dit niet rechtstreeks. Hij beval Hephaistos om uit water en aarde een vrouw te vormen. Daarna schonken alle goden haar goede gaven. Athena gaf haar intelligentie, talent, manieren en kleedde haar in de mooiste kleding. Aphrodite gaf haar de bevalligheid en schoonheid van een godin. De andere goden gaven haar goud en staken bloemen in haar haar. De laatste god, Hermes, gaf haar de spraak en plantte schaamteloze gedachten en een bedrieglijke aard in haar wezen. Zo kreeg zij een eigenschap die geen enkele andere sterveling had: Nieuwsgierigheid. Ze kreeg de naam Pandora. Zeus schonk haar aan Prometheus, maar deze wist dat een geschenk van de goden niet zonder gevolgen blijft en weigerde haar. Hij raadde zijn broer aan dat ook te doen. Zeus liet haar daarop door Hermes bij Epimetheus, de domme broer van Prometheus brengen. Niettegenstaande de waarschuwingen van Prometheus nam hij haar tot vrouw. Zeus schonk het paar ook een pithos (vat), waarin alle ongelukken zaten opgesloten. Indien de doos gesloten bleef, konden die niemand treffen. Maar Pandora kon haar nieuwsgierigheid niet bedwingen en opende het vat. Toen kwamen daar alle rampen, ziekten en zorgen uit tevoorschijn en verspreidden zich over de aarde: aan het kommerloze bestaan van de mensen was een einde gekomen. Pandora wilde nog gauw het deksel dichtklappen, maar alleen de hoop zat nog in het vat toen het weer gesloten werd. Vandaar dat onder de hevigste rampen die de mensen op aarde teisteren de hoop hun nog altijd bijblijft.

 

"panfluit""panfluit"

Pan of Faunus (Latijn) is een figuur uit de Griekse mythologie. Hij is een zoon van Hermes en de nimf Penelope. Pan is de god van het woud en patroon van de herders en hun kudden. Verder is hij de god van het vee en het dierlijk instinct. Pan heeft het onderlijf en de hoorns van een geit, maar een menselijk bovenlijf. Verder heeft hij een lang smal gezicht, een grote neus en gele oogjes.

De panfluit is naar hem vernoemd. Deze kreeg hij toen hij de nimf Syrinx achterna zat. Zij wou graag maagd blijven en bad tot de goden terwijl ze Pans adem al in haar nek voelde. Haar gebed werd verhoord en ze veranderde net op tijd in een rietstengel. Daar maakte Pan toen zijn fluit van.In de bossen zorgde Pan voor veel mysterieuze geluiden die herders en hun kuddes vervulden met angst. Hetzelfde gold voor mensen op afgelegen plekken. Dit is de verklaring van het woord pan-iek. Een panische schrik is een plotselinge, algemene, maar ongegronde schrik. Om die reden kon men hem maar beter te vriend houden. Ook het voorvoegsel pan- (alles) is van Pan afgeleid, omdat hij werd gezien als de personificatie van de natuur. Sinds de Middeleeuwen werd zijn uiterlijk overgenomen om de duivel af te beelden.

 

"tantaluskwelling""tantaluskwelling"

Tantalos of Tantalus (Latijn) is een figuur uit de Griekse mythologie: een rijke Lydische koning. Hij was een gunsteling, maar misschien ook de zoon van Zeus en de oceanide Blouto. Tantalus was de grondlegger van het geslacht der Tantaliden, later beter bekend als Atriden. Tantalus werd door Zeus uitgenodigd om bij de Olympische goden te komen eten, een grote eer, die hem echter zuur zou opbreken door zijn eigen fouten. Tantalus verraadde geheimen die Zeus hem verteld had. Daarnaast stal hij nectar en ambrozijn, godenvoedsel dat het geheim van onsterfelijkheid zou bevatten, opdat zijn vrienden het konden proeven.

Toen hij op een dag de goden had uitgenodigd voor een banket schotelde Tantalus hun zijn in stukken gesneden zoon Pelops voor om te testen of zijn gasten wel degelijk alwetend waren. De goden ontdekten het direct en aten niets van het vlees. Alleen Demeter, die nog met haar hoofd bij de roof van haar dochter door Hades was, at gedachteloos een stuk van Pelops' schouder op. Zeus beval Hermes de lichaamsdelen van Pelops te verzamelen en maakte er weer een lijf van; Demeter gaf een stukje ivoor om Pelops' schouder op te vullen. Rhea wekte Pelops weer tot leven. Zeus stuurde Tantalus naar de onderwereld, meer bepaald naar het onherbergzaamste stuk daarvan, de Tartarus, om daar een eeuwigdurende marteling te ondergaan. Tantalus moest tot zijn kin in een poel water staan, maar telkens als hij dorst had en zijn lippen naar het water bewoog, zonk het weg in de aarde. Hongerig probeerde hij ook van de fruitbomen te plukken die juist boven hem hingen, maar tevergeefs: als hij bijna een stuk fruit had, stak er juist een harde wind op die de takken buiten zijn bereik blies. Boven hem lag er een rotsblok dat elk moment kon vallen.
Omdat Tantalus zo veel te lijden had in de onderwereld, noemt men tot op de dag van vandaag het feit dat men iets graag wil maar net niet kan krijgen een Tantaluskwelling. Tantalus riep een vloek af over zijn familie die voortduurde totdat Orestes deze ophief.

 

"paard van troye""paard van troye"

Een paard van Troje is een gewenste zaak die ergens met plezier wordt binnengehaald, maar waarin een ongewenste lading is verborgen. Kort gezegd: zijn eigen ondergang argeloos bewerkstelligen. Een bekend Nederlands voorbeeld is het Turfschip van Breda, maar het oervoorbeeld is het houten paard dat volgens de legendes omtrent de Trojaanse Oorlog door de Grieken voor de poorten van Troje werd achtergelaten. Omdat de Grieken er maar niet in slagen de stad Troje in te nemen bedenkt Odysseus een list.

De Grieken bouwen een reusachtig houten paard waarin soldaten zich verstoppen. Dit paard wordt 's avonds voor de poort van Troje achtergelaten, in de hoop dat het 's nachts door de Trojanen binnen de stadsmuren zal worden gehaald. Omdat de Grieken argwaan bij de kant van de Trojanen verwachten, laten zij Sinon buiten de poort achter, terwijl de rest van het Griekse leger zich op hun boten achter een heuvel verschanst. Sinon wordt, zoals de bedoeling was, aangetroffen door de Trojanen. Hij vertelt hen dat hij is achtergelaten omdat hij ruzie heeft met Odysseus, en dat het paard een geschenk is voor Pallas Athena, dat opzettelijk zo groot is gemaakt dat de Trojanen het niet binnen hun muren kunnen krijgen. Halen zij echter hun stadsmuur neer om het binnen te laten, dan zal Athena de veiligheid van de stad garanderen. De Trojanen trappen in de list, slaan een bres in hun eigen muur en halen het paard de stad in. Later die nacht komen de Griekse soldaten tevoorschijn om de poort voor hun kompanen te openen. De verovering van Troje is een feit.

 

"circe""circe"

Circe en haar eiland zijn vooral bekend van Homerus' Odyssee, waarin Odysseus na veel omzwervingen op Aeaea terechtkomt. Odysseus klimt een heuvel op en ziet rook, maar hij weet niet waar de rook vandaan komt. Eurylochos gaat met een deel van de mannen op onderzoek uit en Odysseus blijft bij het andere deel. Eurylochos en de mannen komen bij een huis uit, waar allemaal wilde dieren wonen. Deze dieren lijken echter tam. Circe komt naar buiten en nodigt de mannen uit naar binnen te komen. Iedereen gaat op haar uitnodiging in, behalve Eurylochos, die het niet vertrouwt.

Circe betovert alle mannen: ze worden varkens, maar wel met hun eigen verstand. Als de mannen na een tijd nog steeds niet naar buiten zijn gekomen, weet Eurylochos dat er gevaar is. Hij rent terug naar Odysseus en overstuur vertelt hij aan hem dat er iets met de mannen is gebeurd. Odysseus gaat vervolgens in zijn eentje naar Circe toe. Onderweg komt Odysseus de god Hermes tegen, die hem een toverkruid, molu, geeft. Dit kruid zal hem beschermen tegen Circes magie. Als het haar daardoor niet lukt om Odysseus te betoveren, dwingt hij haar om de mannen weer te veranderen in mensen.

 

"apollo en daphne""apollo en daphne"

In Metamorphoses vertelt Ovidius het verhaal van Apollo en Daphne
Daphne is Apollo’s eerste liefde, niet door het blinde toeval, maar door de boze wraak van Cupido. Cupido was woedend op Apollo, deze had hem namelijk zijn pijl en boog afgepakt. Cupido ging op een berg zitten en pakte toen twee pijlen uit zijn koker. De één doofde liefdesvuur en de andere wekte het op. Hij schoot de eerste pijl op Apollo, en de tweede op Daphne. Apollo was helemaal verliefd op haar, terwijl zij niks met hem te maken wilde hebben. Toen Apollo Daphne zag haar in het bos, liep haar achterna. Ze vluchtte, ze bleef doorrennen, met Apollo achter zich aan, totdat ze bij het water uitkwam. Daar riep ze naar Peneius, haar vader: ‘Ach vader! Help me! Een riviergod heeft toch macht? Bevrijd me van dit lichaam dat me veel te mooi deed zijn!’. Op het moment dat Apollo haar inhaalde en aanraakte begon ze te veranderen in laurierboom. Sindsdien droeg Apollo altijd een krans van laurierbladeren om zijn hoofd.

 

"leda en de zwaan""leda en de zwaan"

Leda is een figuur uit de Griekse mythologie. Zij is de echtgenote van de Spartaanse koning Tyndareos.

Leda is bekend door het verhaal van "Leda en de zwaan". Zeus was verliefd op haar, maar kon haar niet overtuigen met hem geslachtsgemeenschap te hebben, hiertoe veranderde hij zichzelf in een zwaan en overweldigde Leda. Beschaamd om wat er gebeurd was, had Leda gemeenschap met haar man die avond en na negen maanden kreeg zij kinderen, die volgens zekere overleveringen uit een ei kwamen. De Polydeukes (Pollux) en Helena waren de kinderen van Zeus, Klytaimnestra en Kastor die van Tyndareos.

  

"europa en de stier""europa en de stier"

In de Griekse mythologie was Europa een Fenicische prinses op wie oppergod Zeus het wellustig oog liet vallen. Zij was de dochter van het koningspaar Agenor en Telephassa.

Volgens de bekendste versie van het verhaal was de jonge Europa op een dag met haar vriendinnen aan het spelen op het strand in de buurt van Sidon toen Zeus getroffen werd door de charmes van het meisje. Om aan het oog van zijn echtgenote Hera te ontsnappen, maar ook om het meisje met zijn goddelijke verschijning niet af te schrikken, veranderde Zeus zich in een witte stier. Toen Europa spelenderwijs op de rug van het schitterende, zich vriendelijk voordoende dier was geklommen, liep hij met haar de zee in en zwom in één stuk door naar het eiland Kreta, zijn geboorteplaats. Daar aangekomen voerde hij haar volgens sommigen naar de stad Gortys waar hij zich in zijn ware gedaante vertoonde en vervolgens gemeenschap met het meisje had in de schaduw van een plataan, waarna hij naar zijn vrouw op de Olympus terugkeerde. Europa baarde Minos, Rhadamanthys en mogelijk ook Sarpedon, maar volgens de Ilias was die laatste de zoon van Laodamia en Zeus. Europa trouwde met Asterion, koning van Kreta, die haar zonen adopteerde en opvoedde

    expositie kalender 

  • Van 1 t/m 4 november wordt geëxposeerd in het Lemke te Bergerkampstraat 18A te Elen (B) in het kader van de de erfgoedlocaties in de gemeente Dilsen - Stokkem.
    De openingstijden zijn van 11.00 tot 18.00 uur.

     
  • Van vrijdag 26 oktober t/m zondag 11 november: Expositie "Kunst van de overkant" in The Gallery, Molenstraat 7 te 3600 Genk.
    The Gallery is geopend op de vrijdag, zaterdag en zondag.

Cookie-beleid

Deze site maakt gebruik van cookies om informatie op uw computer op te slaan.

Gaat u akkoord?